Archeologisch onderzoek

Archeologisch onderzoek

Voert u bodem verstorende graafwerkzaamheden uit? Afhankelijk van de omvang en diepte van de bodemingrepen kan het verplicht zijn om eerst archeologisch onderzoek uit te laten voeren. De noodzaak van archeologisch onderzoek is vastgelegd middels zogenoemde dubbelbestemmingen/gebiedsaanwijzingen in het Omgevingsplan. Hoe hoger de verwachte archeologische waarde, des te eerder er archeologisch onderzoek uitgevoerd dient te worden.

Wat is een archeologisch onderzoek?

Een archeologisch onderzoek wordt in verschillende fases uitgevoerd. Hieronder zullen we kort uitleggen wat elke fase inhoudt:

Bureauonderzoek

Gestart wordt met een bureauonderzoek. Hierbij wordt er gezocht naar informatie over de onderzoekslocatie en de geschiedenis ervan door middel van bronnenonderzoek in archieven en literatuur. Hierbij wordt onder meer gezocht/gekeken naar historische kaarten, landschapstype, historische beschrijvingen van het gebied en reeds uitgevoerde archeologische onderzoeken in de omgeving. Op basis van deze informatie wordt bepaald of archeologische resten te verwachten zijn en of archeologisch veldonderzoek noodzakelijk is.

Veldonderzoek/booronderzoek

Indien uit het bureauonderzoek blijkt dat er vervolgonderzoek moet komen, wordt er gestart met het veldonderzoek. Doormiddel van het zetten van handmatige boringen wordt de situatie in kaart gebracht. Beoordeeld wordt of de bodemopbouw is zoals verwacht en of deze intact is dan wel verstoord. Ook wordt hierbij gekeken naar mogelijke archeologische indicatoren (houtskool, vuursteenmateriaal etc.). Aan de hand van de resultaten wordt bepaald of de locatie kan worden vrijgegeven of dat er nader archeologisch onderzoek nodig is. Vaak bestaat het nader onderzoek uit het zetten van karterende boringen (meer boringen, grotere diameter boor en zeven van grond) of het graven van een proefsleuvenonderzoek.

Proefsleuven

Proefsleuvenonderzoek wordt uitgevoerd zodra blijkt dat er na het (karterend) booronderzoek nog extra onderzoek nodig is. Na goedkeuring van het bevoegd gezag op het Programma van Eisen worden er ter plaatse van het terrein sleuven gegraven van enkele meters breed en soms tientallen meters lang. Deze sleuven worden laag voor laag afgegraven waarbij de bodem zorgvuldig onderzocht wordt onder meer op sporen van eerdere bewoning.

Behoud dan wel opgraven

Blijkt uit het proefsleuvenonderzoek dat er sprake is van archeologische waarden dan bepaald in de basis het bevoegd gezag het vervolgtraject, behouden (in situ) dan wel opgraven (ex situ). In geval van behoud wordt bekeken of de betreffende gronden onbebouwd kunnen blijven of dat ter plaatse archeologisch vriendelijk wordt gebouwd.