ETFAL

Klaar om de volgende stap te zetten?

Sander van ‘t Slot

Commercieel directeur

Een ruimtelijke ontwikkeling moet zorgvuldig worden afgewogen binnen de kaders van de Omgevingswet. Met ETFAL, de Evenwichtige Toedeling van Functies Aan Locaties, wordt beoordeeld of een initiatief past binnen een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving.

Dit principe vormt de opvolger van het begrip goede ruimtelijke ordening en biedt een concreter kader voor ruimtelijke besluitvorming. ETFAL draait daarbij niet alleen om afzonderlijke functies, maar juist om de samenhang tussen functies en de effecten op de omgeving.

Wat is ETFAL en wat betekent het in de praktijk?

De betekenis van ETFAL ligt in het zorgvuldig afwegen van functies zoals wonen, werken, natuur, recreatie en infrastructuur binnen een specifieke locatie. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de onderlinge samenhang en de impact op de leefomgeving.

Het begrip is vastgelegd in artikel 8.0a, tweede lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en vervangt sinds 1 januari 2024 het criterium goede ruimtelijke ordening uit de vroegere Wet ruimtelijke ordening. Het verschil zit in de reikwijdte: waar de goede ruimtelijke ordening zich beperkte tot ruimtelijk relevante motieven, kijkt ETFAL naar de bredere fysieke leefomgeving. Denk aan gezondheid, duurzaamheid, sociale veiligheid en leefbaarheid, naast klassieke aspecten zoals geluid, bodem en verkeer.

Binnen de Omgevingswet is ETFAL een verplicht afwegingskader. Bij initiatieven die afwijken van het omgevingsplan moet worden aangetoond dat de ontwikkeling bijdraagt aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

In de praktijk betekent dit dat een plan niet alleen ruimtelijk mogelijk moet zijn, maar ook logisch moet passen binnen de omgeving en het beleid van de gemeente.

Wanneer is een ETFAL-onderbouwing nodig?

Een ETFAL-onderbouwing is noodzakelijk wanneer een initiatief niet past binnen het geldende omgevingsplan. Dit speelt bijvoorbeeld bij:

  • Het wijzigen van het omgevingsplan;
  • Een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA);
  • Complexe ruimtelijke ontwikkelingen met meerdere belangen.


In deze situaties moet worden onderbouwd waarom een ontwikkeling ruimtelijk aanvaardbaar is en hoe negatieve effecten worden voorkomen of beperkt.

Meer over deze procedures leest u op de pagina over ruimtelijke motivering (OPA en BOPA) en het wijzigen van het omgevingsplan.

 

Hoe gemeenten ETFAL beoordelen

Gemeenten beoordelen een ETFAL-onderbouwing niet alleen op basis van wetgeving, maar ook op beleidskaders en de specifieke situatie ter plaatse. Daarbij wordt onder andere gekeken naar:

  • De ruimtelijke samenhang tussen functies;
  • De effecten op de leefomgeving, zoals geluid, verkeer en natuur;
  • De aansluiting op gemeentelijk en provinciaal beleid;
  • De kwaliteit en uitvoerbaarheid van het plan.


In de praktijk zien wij dat plannen vaak worden afgewezen of vertraagd doordat deze samenhang onvoldoende is onderbouwd of omdat de koppeling met beleid ontbreekt. Een sterke ETFAL-onderbouwing maakt dit expliciet en verdedigbaar.

ETFAL in de praktijk

Wanneer een plan niet past binnen de bestaande regels, moet worden aangetoond dat de ontwikkeling alsnog ruimtelijk verantwoord is. Dit gebeurt via een ETFAL-onderbouwing.

Bij BJZ.nu analyseren wij de ruimtelijke situatie, de relevante beleidskaders en de effecten op de omgeving. Vervolgens vertalen wij dit naar een heldere en onderbouwde argumentatie die aansluit op de manier waarop gemeenten beoordelen.

Daarbij kijken wij niet alleen naar wat juridisch mogelijk is, maar vooral naar wat bestuurlijk haalbaar is. Dit maakt het verschil tussen een plan dat blijft liggen en een plan dat daadwerkelijk wordt gerealiseerd.

Hoe BJZ.nu ondersteunt bij ETFAL

Het opstellen van een goede ETFAL-onderbouwing vraagt om kennis van regelgeving, inzicht in ruimtelijke samenhang en ervaring met gemeentelijke besluitvorming.

BJZ.nu ondersteunt u bij het volledige traject. Wij analyseren uw initiatief, bepalen de meest kansrijke strategie en zorgen voor een onderbouwing die inhoudelijk klopt en bestuurlijk overtuigt. Daarbij werken wij nauw samen met onze specialisten binnen planologie en omgevingsrecht en koppelen wij waar nodig onderzoeken zoals geluid, verkeer of ecologie aan de onderbouwing.

Onze aanpak is gericht op duidelijkheid, haalbaarheid en een soepel proces richting besluitvorming.

Voorbeeld van ETFAL in de praktijk

Een voorbeeld van ETFAL is een woningbouwontwikkeling op een locatie waar nu een andere functie is toegestaan. In dat geval moet worden onderbouwd waarom wonen op deze locatie passend is, rekening houdend met bijvoorbeeld milieubelasting, verkeerssituatie en voorzieningen.

Dit vraagt om een integrale afweging, waarbij zowel de omgeving als het beleid worden meegenomen. In vergelijkbare trajecten, zoals te zien op onze projectenpagina, zorgen wij voor een onderbouwing die aansluit bij de eisen van de gemeente.

Direct inzicht in de haalbaarheid van uw initiatief

Wilt u weten of uw plan voldoet aan ETFAL of heeft u een ETFAL-onderbouwing nodig? Neem contact op met BJZ.nu voor een eerste beoordeling van uw initiatief. Wij denken met u mee en zorgen voor een sterke en goed onderbouwde basis voor uw plan.

Veelgestelde vragen

Goede ruimtelijke ordening was het toetsingscriterium onder de oude Wet ruimtelijke ordening en keek voornamelijk naar ruimtelijk relevante motieven. ETFAL is de opvolger en heeft een bredere reikwijdte die de hele fysieke leefomgeving omvat. Inhoudelijk sluiten beide criteria nauw op elkaar aan, maar ETFAL biedt ruimte om meer belangen te betrekken bij de afweging.
Een ETFAL-onderbouwing is verplicht wanneer een initiatief afwijkt van het omgevingsplan, bijvoorbeeld bij een BOPA of een wijziging van het omgevingsplan.
Bij een BOPA moet altijd worden aangetoond dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. ETFAL vormt daarmee een essentieel onderdeel van de beoordeling.
De reguliere procedure kent een beslistermijn van acht weken, die eenmalig met zes weken kan worden verlengd. Is voorafgaand een bindend advies van de gemeenteraad nodig, dan kan het proces langer duren. De doorlooptijd van de voorbereiding, waaronder de ETFAL-onderbouwing en eventuele onderzoeken, komt daar nog bij.
De kosten hangen sterk af van de complexiteit van het initiatief en de onderzoeken die nodig zijn. Neem contact op voor een eerste inschatting op basis van uw specifieke situatie.

Sander van ‘t Slot

Commercieel directeur

Vragen over hoe wij u kunnen helpen?

Onze collega vertelt je graag meer over dit project. Wij zijn in staat om uw vraag, groot of klein, optimaal te bedienen en u te ontzorgen. Dat doen we snel, betaalbaar en compleet.